Materiaal schaarste als driver voor innovatie

  • Materiaal schaarste als driver voor innovatie

    Materiaal schaarste als driver voor innovatie

    Tot voor 20 jaar terug kon je nog wel volhouden dat de wereld niet zo heel snel veranderde. Of je nu wilt of niet, de materiaal schaarste komt er onvermijdelijk aan. Onderweg van 6,5 naar 9 miljard aardbewoners, die bovendien gemiddeld welvarender zijn, komt er een grote vraag naar ruimte en dus materiaal. En dat terwijl de voorraden opdrogen of in elk geval steeds meer worden gekoesterd en dus schaars worden. Dat is geen eventualiteit, maar een keihard gegeven. Of je nu wilt of niet, wij zullen allen hierop met innovatie moeten reageren. Niets doen is geen optie. Daarover gaat deze blog.

    Net toen de duurzaamheidsdiscussie leek door te stoten met o.a. ‘An Incovenient Truth’ van Al Gore (2006) over de klimaatverandering en de roofbouw die wij op de aarde plegen, brak de crisis uit. Eerst v.a. 2008 een banken crisis, vervolgens een Eurocrisis in met name Zuid Europese landen. Het heeft de duurzaamheidsdiscussie gedurende zeven magere jaren overschaduwd, waardoor deze even geen krachtige innovatiedriver meer kon zijn. De crises lijken voorlopig bezworen en er is inmiddels weer ruimte voor andere onderwerpen. Het hoofd is weer boven water en we zijn op de kant geklommen daarmee het ‘naar adem snakken’ achter ons latend.

    Schaarste moet worden genuanceerd. Van het ene materiaal drogen de voorraden nu snel op, andere materialen komen later aan de beurt, maar hoe dan ook: alles is eindig. Schaarste betekent dat we zonder alternatieven niet vooruit kunnen, bovendien dat de prijzen omhoog gaan. Bijvoorbeeld staal is door de grote Chinese vraag vanaf ca. de millenniumwisseling al een schaars goed geworden. Gevolg was eerst een plotselinge en daarna gestage prijsstijging. Vele materialen zullen nog volgen.

    Met innovaties alleen gericht op bouwen met minder materiaal (licht bouwen), komen we er niet. Om het probleem op te lossen ben ik ervan overtuigd dat er veel innovatie in verschillende richtingen nodig zal zijn. Een ‘meer sporen aanpak’ derhalve. We kunnen gelet op de vele ruimte die ergens in onze 24/7 economie leeg staat, nadenken over dubbel ruimte gebruik. We kunnen afvalmateriaal recycleren, we kunnen gaan ontwikkelen gericht op slimme demontage en hergebruik (het gebouw als materialen- en componentenvoorraad) en we kunnen levensduren faseren zoals bijvoorbeeld bij Slimbouwen. We kunnen ook flexibeler bouwen waarmee gebouwen herbruikbaar worden en altijd een tweede en volgend leven kunnen krijgen en we kunnen een ‘herwinbare materialen programma’ starten of juist nieuwe materialen creëren. Dat laatste vraagt natuurlijk wel meer fundamentele research, maar je moet een keer beginnen. In de innovatie-grabbelton zitten zowel quick wins als onderzoekitems. Het zal allemaal nodig zijn.

    De vraag is alleen wie die handschoenen gaan oppakken. De bouw is immers versnipperd in heel veel MKB en niemand lijkt zich verantwoordelijk te voelen. En wanneer gaat de investering zich dan terugbetalen? Dat is onvoorspelbaar. Prijsstijgingen zullen een stimulans vormen om alternatieven te ontwikkelen, maar dan nog is dat moment moeilijk te voorspellen. Zeker in een markt die helemaal niet gewend is om met innovatie om te gaan. Vroeg of laat zal de overheid als hoeder van het maatschappelijk belang ingrijpen. Je kunt namelijk uiteindelijk niet alles aan de markt overlaten.

    Misschien is er wel een alien uit een compleet andere branche nodig die ons uit de brand komt helpen. We weten uit ruime innovatie ervaring dat als er één schaap over de dam is er meerderen zullen volgen.Ik ben met name ongerust omdat er nu weinig reactie is. Ook nu het probleem al aan de horizon in zicht is, sterker nog voor enkele materialen al actueel is. En dan hebben we het alleen nog maar over de materiaal schaarste.

    Hopelijk bent u wat geprikkeld door dit verhaal en voelt u ook de noodzaak om in actie te komen. Misschien om te overleven maar wellicht ruikt u zelfs kansen voor new business, want ook dat is zeker aan de orde.  Zo ja, laat het even weten. Wij zien wel kans om zaken discreet aan elkaar te knopen en wellicht kunnen we samen een koers naar ‘a convenient truth’ uitstippelen. Een bijeenkomst van gelijkgezinden is zo georganiseerd.

     

    Jos Lichtenberg

     

     

    Leave a comment

    Required fields are marked *